Yuan Longping nie żyje – chiński bohater, który uratował od głodu setki milionów ludzi

Wczoraj doszła do nas smutna wiadomość o śmierci Yuan Longpinga. W wieku 91 lat odszedł człowiek, który nie był wystarczająco znany na Zachodzie, choć tak naprawdę był jedną z najważniejszych postaci XX wieku. To dzięki stworzonej przez niego hybrydowej odmianie wysokoplennego ryżu ogromna liczba istnień ludzkich została uratowana przed głodem. Oto historia agronoma, który nakarmił świat.

曾助多国解决“吃饭”问题“杂交水稻之父”袁隆平逝世光华日报| 1910年创刊创新每一天生活

Dzieciństwo Yuana przypadło na niezwykle trudny czas w historii Chin. W kraju toczyła się wojna o wpływy pomiędzy Kuomintangiem Chiang Kaj-szeka z komunistami pod wodzą Mao Zedonga, a po incydencie mukdeńskim 18 września 1931 roku armia japońska zajęła tereny Mandżurii (północno-wschodni obszar Chin) i utworzyła tam marionetkowe państwo. Choć Yuan urodził się w Pekinie, jego rodzina w latach 30. wielokrotnie musiała zmieniać miejsce zamieszkania. W ciągu swoich pierwszych sześciu lat życia przyszły agronom mieszkał w siedmiu różnych miastach.

Gdy mały Longping zaczął chodzić do szkoły w Hankou, wybuchła wojna chińsko-japońska. Jego rodzina musiała uciekać do Hongyi w prowincji Hunan, gdzie przebywała przez pół roku, by następnie powędrować do miasta Chongqing. Tam przebywała aż do kapitulacji Japonii w 1945 roku. Następnie państwo Yuan wrócili ponownie do Hankou. Jako licealista Longping odnosił bardzo dobre wyniki sportowe, był najszybszym 17-latkiem w mieście w biegach na 100 metrów. Nie chciał jednak zostać lekkoatletą, ponieważ poszedł na studia na Uniwersytet Xianghui, gdzie uczył się na wydziale rolnictwa.

Po ukończeniu nauki w 1953 roku został oddelegowany jako nauczyciel do zacofanej szkoły rolniczej w miejscowości Anjiang w zachodniej części prowincji Hunan. Już w 1960 roku na jednym z pól doświadczalnych przy szkole odkrył szczep ryżu o szczególnych cechach. Zaczął eksperymentować z tworzeniem hybrydowej odmiany. Jego marzeniem stało się, by ryż stał się największą bronią w walce z głodem. Sam doświadczył go wielokrotnie w swoim dzieciństwie, był on również wszechobecny w biednym regionie Anjiang. Największym problemem, z którym musiał się zmierzyć, był brak możliwości rozmnażania hybrydowego ryżu w dużych ilościach. W 1964 roku opracował teorię, która przewidywała, że istnieje hipotetyczna naturalna odmiana hybrydowa o właściwościach, które pozwolą hodować ją na masową skalę. Po wielu eksperymentach i krzyżowaniu odmian udało mu się osiągnąć swój cel w 1966 roku. Kontynuował swoją pracę, ale 18 maja 1968 roku ktoś niemal doszczętnie zniszczył pole z eksperymentalnymi sadzonkami, wyrywając je z korzeniami. Yuan był strasznie przybity, ponieważ ten incydent mógł skutecznie zatrzymać jego badania. Cztery dni później udało się jednak znaleźć pięć ocalonych sadzonek wrzuconych do pobliskiej studni, dzięki czemu agronom mógł dalej pracować nad stworzeniem swojej idealnej hybrydy.

Do czasu prac Yuan Longpinga istniejące odmiany hybrydowego ryżu nie wykazywały lepszych cech niż zwykłe rośliny. To właśnie ten agronom zaczął twierdzić, że powinno krzyżować tradycyjne odmiany z dzikim ryżem. W 1970 roku wraz z grupą swoich współpracowników udał się na wyspę Hajnan, by tam prowadzić trzysezonowe eksperymenty ze względu na panujący tam klimat. Wiosną 1971 roku Akademia Nauk Rolniczych Hunan utworzyła grupę współpracy ds. badań nad ryżem hybrydowym. Prace Yuana zaczęły przynosić wielce oczekiwane efekty i w 1973 roku mógł przedstawić ostateczne wyniki na konferencji naukowej w Suzhou.

Feeding The World With Hybrid Rice: Prof Yuan Longping- BILLIONAIRE  Singapore | BLLNR.sg

Yuan cały czas kontynuował swoje badania i udoskonalał swoją hybrydową odmianę, ale w międzyczasie zaczęła ona być już wykorzystywana w praktyce. Wykazywała się ona wyraźnie większą plennością niż zwykłe odmiany ryżu, dzięki czemu Chiny w bardzo krótkim czasie stały się jego największym producentem. W 1979 roku Chińska Republika Ludowa udostępniła wyniki badań i technikę hodowania hybrydowego ryżu Yuana Stanom Zjednoczonym, co było pierwszym tego typu wydarzeniem od momentu przejęcia władzy przez Mao Zedonga.

Następnie sadzonki zaczęły trafiać też na inne kontynenty do innych krajów. Szczególnie tych, które najbardziej były dotknięte klęskami głodu. Obecnie hybrydy Yuana stanowią ponad 60% produkcji ryżu w Chinach, która od lat 50. zwiększyła się czterokrotnie. Średnia roczna nadwyżka zbiorów pozwala w teorii wyżywić kolejnych 60 milionów osób. W 1991 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa podała, że 20% całej uprawy ryżu na świecie stanowią odmiany wyhodowane przez tego wielkiego agronoma. W 1999 wyhodował tzw. “super ryż”, który osiągnął rekordowe zbiory na hektar uprawy.

Muere el científico chino Yuan Longping, el "padre del arroz híbrido" ~  Efeagro Información agroalimentaria

Yuan Longping niemal do końca swojego życia pracował przy udoskonalaniu produkcji ryżu. W 2010 roku podczas jednej z konferencji naukowych na temat genetycznie modyfikowanej odmianie ryżu o zwiększonej odporności powiedział, że by pokazać ludziom, że jest ona całkowicie bezpieczna, zgłasza się na ochotnika, żeby zjeść pierwszą porcję po jej wyhodowaniu. W ostatnich latach, ze względu na swój wiek i stan zdrowia, był mniej aktywny, ale nadal od czasu do czasu pojawiał się na różnych uroczystościach, gdzie wygłaszał mowy.

Dziedzictwo, jakie po sobie pozostawił Yuan Longping, jest bardzo ważne dla historii XX wieku i współczesności. Być może gdyby nie jego hybrydowe odmiany ryżu, które pomogły walczyć z głodem w wielu regionach Chin, ten kraj nie dokonałby tak szybkich reform i nie rozwijał się w tak błyskawicznym tempie. Odszedł bohater narodowy, ale także osoba, której należy się pamięć i szacunek na całym świecie.

Yuan Longping, 'father of hybrid rice,' dies at 91 - CGTN